Spis treści
Co konkretnie ma zmienić się w programie biologii w szkole podstawowej?
Należy pamiętać, że przedstawiane zmiany są jedynie propozycją, nie są ostateczną wersją tego, co znajdzie się w podstawie programowej poszczególnych przedmiotów. Wszelkie uwagi i zastrzeżenia można zgłaszać w formularzu kontaktowym do 19 lutego 2024 r.
Z działu I. Organizacja i chemizm życia zaproponowano wykreślenie umiejętności wymienienia najważniejszych pierwiastków budujących ciała organizmów;
Z działu II. Różnorodność życia wykreślono:
- uzasadnienie potrzeby klasyfikowania organizmów;
- rozpoznawanie organizmów z najbliższego otoczenia, posługując się prostym kluczem do ich oznaczania;
- przedstawianie drogi rozprzestrzeniania się i zasad profilaktyki chorób wywoływanych przez wirusy takich, jak: ospa, świnka, AIDS.
- umiejętność wymienienia podstawowych form morfologicznych bakterii;
- przedstawianie drogi rozprzestrzeniania się i zasady profilaktyki chorób (gruźlica, salmonezlloza) wywoływanych przez bakterie;
- usunięto wszystkie zagadnienia z podrozdziału Protisty;
- wyjaśnianie znaczenie mchów w przyrodzie; planowanie i przeprowadzanie doświadczeń wykazujących zdolność mchów do chłonięcia wody;
- usunięto zagadnienia związane z organizmami widłakowymi, skrzypowymi;
- opisywanie modyfikacji korzeni, łodyg i liści jako adaptacji roślin okrytonasiennych do życia w określonych środowiskach;
- rozpoznawanie przedstawicieli rodzimych drzew liściastych;
- usunięto podrozdział o parzydełkowcach;
- wyjaśnianie znaczenia płazińców w przyrodzie i dla człowieka;
- przedstawianie znaczenia nicieni w przyrodzie i dla człowieka;
Z działu III. Organizm człowieka usunięto poniższe zagadnienia:
- Hierarchiczna budowa organizmu człowieka. Uczeń przedstawia hierarchizację budowy organizmu człowieka (komórki, tkanki, narządy, układy narządów, organizm).
- [Uczeń:] planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące rolę składników chemicznych kości;
- [Uczeń:] podaje przykłady schorzeń układu ruchu (skrzywienia kręgosłupa, płaskostopie, krzywica, osteoporoza);
- [Uczeń:] przedstawia miejsca trawienia białek, tłuszczów i cukrów; określa produkty tych procesów oraz podaje miejsce ich wchłaniania; planuje i przeprowadza doświadczenie badające wpływ substancji zawartych w ślinie na trawienie skrobi;
- [Uczeń:] analizuje skutki niedoboru niektórych witamin (A, D, K, C, B6, B12) i składników mineralnych (Mg, Fe, Ca) w organizmie oraz skutki niewłaściwej suplementacji witamin i składników mineralnych;
- [Uczeń:] podaje przykłady chorób układu pokarmowego (WZW A, WZW B, WZW C, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zatrucia pokarmowe, rak jelita grubego);
- [Uczeń:] planuje i przeprowadza obserwację wpływu wysiłku fizycznego na zmiany tętna i ciśnienia tętniczego krwi;
- [Uczeń:] wskazuje lokalizację (na schemacie, rysunku, według opisu itd.) wybranych narządów układu odpornościowego: śledziony, grasicy;
- [Uczeń]: opisuje sposoby nabywania odporności (czynna, bierna, naturalna, sztuczna);
- związane z konfliktem serologicznym;
- [Uczeń:] określa AIDS jako zaburzenie mechanizmów odporności;
- [Uczeń]: planuje i przeprowadza obserwację wpływu wysiłku fizycznego na zmiany częstości oddechu;
- [Uczeń:] uzasadnia konieczność okresowego wykonywania badań kontrolnych moczu;
- [Uczeń:] porównuje rolę współczulnego i przywspółczulnego układu nerwowego;
- [Uczeń:] przedstawia negatywny wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego niektórych substancji psychoaktywnych: narkotyków, środków dopingujących, dopalaczy i niektórych leków. (Pozostawiono alkohol i nikotynę.)
- zagadnienie astygmatyzmu;
- [Uczeń:] wyjaśnia, dlaczego nie należy bez konsultacji z lekarzem przyjmować preparatów i leków hormonalnych;
- [Uczeń:] opisuje fazy cyklu miesiączkowego kobiety;
- [Uczeń:] wyjaśnia wpływ różnych czynników na rozwój zarodka i płodu;
- [Uczeń:] przedstawia zasady profilaktyki chorób przenoszonych drogą płciową;
W rozdziale IV. Homeostaza zrezygnowano z przedstawiania zdrowie jako stan równowagi środowiska wewnętrznego organizmu oraz choroby jako zaburzenia homeostazy.
Z rozdziału V. Genetyka usunięto poniższe treści:
- [Uczeń:] podaje przykłady chorób sprzężonych z płcią (hemofilia, daltonizm) i przedstawia ich dziedziczenie;
- [Uczeń:] podaje przykłady czynników mutagennych (promieniowanie UV, promieniowanie X, składniki dymu tytoniowego, toksyny grzybów pleśniowych, wirus HPV);
- treści związane z fenyloketonurią;
Rozdział VII. Ekologia i ochrona środowiska będzie uboższy o następujące zagadnienia:
- dokonywanie obserwacji liczebności, rozmieszczenia i zagęszczenia wybranego gatunku rośliny zielnej w terenie;
- [Uczeń:] przedstawia porosty jako organizmy wskaźnikowe (skala porostowa), ocenia stopień zanieczyszczenia powietrza tlenkami siarki, wykorzystując skalę porostową;
- [Uczeń:] przedstawia odnawialne i nieodnawialne zasoby przyrody oraz propozycje racjonalnego gospodarowania tymi zasobami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju;
Z działu VIII. Zagrożenia różnorodności biologicznej usunięto podawanie przykładów gospodarczego użytkowania ekosystemów.
Jak realizowany jest materiał?
Proponuje się realizację treści i wymagań następująco:
- w klasach V dział I oraz część działu II (ust. 1–6),
- w klasach VI część działu II (dział II ust. 7),
- w klasach VII działy III i IV,
- w klasach VIII działy V–VIII.
Proponowane zmiany wzbudzają emocje
Planowane zmiany budzą emocje i wątpliwości, na szczęście jest jeszcze czas, by zgłosić swoje zastrzeżenia i propozycje. Szczególną uwagę zwraca się na usunięcie zapisów dotyczących profilaktyki chorób takich jak: AIDS, ospa i różyczka, a także rezygnację z treści na temat wpływu środków psychoaktywnych na układ nerwowy.
Wszystkie proponowane zmiany dostępne są na stronie ministerstwa.
Tak ministerstwo uzasadnia zmiany
W znacznym stopniu ograniczono do tej pory bardzo szeroki przegląd organizmów przez usunięcie treści dotyczących organizmów stosunkowo rzadkich, egzotycznych lub z innych powodów dość trudnych do zaobserwowania na co dzień. Urealniono listę obserwacji i doświadczeń przez wybranie tych reprezentatywnych, możliwych do zrealizowania w czasie zajęć lekcyjnych - czytamy w uzasadnieniu do zmian w podstawie programowej z biologii w szkole podstawowej.
Zwrócono również uwagę na usunięcie z podstawy zagadnień związanych z chemią (wymagań szczegółowych dotyczących pierwiastków i związków chemicznych), ponieważ biologia rozpoczyna się w podstawówce dwa lata wcześniej niż chemia, a te treści powinny być w pierwszej kolejności wprowadzone właśnie na lekcjach chemii.
Skrócono listę chorób o różnym podłożu: bakteryjnym, wirusowym, pasożytniczym i genetycznym – pozostawiono choroby o największym znaczeniu klinicznym ze względu na ich dużą częstość lub duże znaczenie przestrzegania zasad ich profilaktyki. Ze względów bezpieczeństwa w zupełności zrezygnowano z doświadczeń wymagających od uczniów wysiłku fizycznego - wyjaśnia ministerstwo.
![od 7 lat](https://s-nsk.ppstatic.pl/assets/nsk/v1.210.1/images/video_restrictions/7.webp)
Uwaga na Instagram - nowe oszustwo
Dołącz do nas na Facebooku!
Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!
Dołącz do nas na X!
Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.
Kontakt z redakcją
Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?